ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΕΚΤΟΜΗ

 

Τι είναι η θυρεοειδεκτομή;

Ως θυρεοειδεκτομή ορίζουμε τη χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης μέρους ή όλου του θυρεοειδούς αδένα. Η επέμβαση αυτή σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνδυαστεί με την ταυτόχρονη αφαίρεση και άλλων ανατομικών στοιχείων της περιοχής όπως οι παραθυρεοειδείς αδένες ή ο τραχηλικός λεμφαδενικός ιστός.

Τι είναι ο θυρεοειδής αδένας:

Πρόκειται για ενδοκρινές όργανο που εδράζεται στην πρόσθια τραχηλική χώρα και έχει βασικό ρόλο στη ρύθμιση της ομοιόστασης του οργανισμού και στη διεκπεραίωση πολλών λειτουργιών μέσω των ορμονών που εκκρίνει.

Έρχεται σε άμεση επαφή με άλλα όργανα, όπως η τραχεία, η καρωτίδα, η έσω σφαγίτιδα φλέβα, τα λαρυγγικά νεύρα και οι παραθυρεοειδείς αδένες. Για το λόγο αυτό, η λεπτομερής γνώση της ανατομικής της περιοχής και των παραλλαγών αυτής είναι απολύτων απαραίτητη για κάθε χειρουργό.

Ενδείξεις θυρεοειδεκτομής:

  • Κακόηθες νόσημα του αδένα ( οι κύριες κατηγορίες κακοήθων νοσημάτων του θυρεοειδούς είναι το θηλώδες, το θυλακιώδες, το μυελοειδές και το αναπλαστικό καρκίνωμα)
  • Θυρεοειδικοί όζοι
  • Πολυοζώδης βρογχοκήλη
  • Τοξικό αδένωμα
  • Υπερθυρεοειδισμός που δε ρυθμίζεται με αγωγή
  • Νόσος Graves

Είδη χειρουργικών επεμβάσεων:

  1. Ολική θυρεοειδεκτομή (αφαιρείται το σύνολο του θυρεοειδούς αδένα, με υπολειμματικό ιστό λιγότερο από 3 γρ.)
  2. Σχεδόν ολική θυρεοειδεκτομή ( αφαιρείται όλος ο αδένας με υπολειμματικό ιστό λιγότερο από 6 γρ.)
  3. Λοβεκτομή και ισθμεκτομή ( αφαιρείται ο ισθμός του οργάνου και ο ένας λοβός, ενώ παραμένει ο άλλος λοβός, επιτρέποντας τη συνέχιση της ενδοκρινικής λειτουργίας του οργάνου)

Η τελευταία μέθοδος δε χρησιμοποιείται πλέον, ειδικά σε περιπτώσεις κακοήθειας όπου επιβάλλεται η ολική εξαίρεση του αδένα, προς αποφυγή υποτροπής της νόσου. Σημειώνεται ότι υπάρχει η δυνατότητα πλήρους αντικατάστασης της λειτουργίας του αδένα με τη βοήθεια καθημερινών φαρμακευτικών σκευασμάτων που περιέχουν θυρεοειδικές ορμόνες, καθώς και η δυνατότητα τροποποίησης της δόσης τους, ανάλογα με της ανάγκες του κάθε ασθενούς.

Απαραίτητος έλεγχος πριν την επέμβαση:

Πριν ο ασθενής οδηγηθεί στο χειρουργείο, είναι απαραίτητη η διενέργεια μιας σειράς εξετάσεων, οι οποίες βοηθούν στο να σχηματιστεί μια πληρέστερη εικόνα γύρω από το ακριβές πρόβλημα του ασθενούς, ώστε να λάβει την κατάλληλη θεραπεία. Το σύνολο των εξετάσεων πραγματοποιείται με τη σύμφωνη γνώμη ενδοκρινολόγου και χειρουργού.

  • Πλήρες ιστορικό και κλινική εξέταση
  • Έλεγχος θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα, καθώς και αντισωμάτων εναντίον του αδένα
  • Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς αδένα
  • Σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς αδένα
  • Βιοψία του αδένα (FNA)

Πριν την επέμβαση:

Κάθε ασθενής που εισάγεται σε νοσοκομείο για να υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή, πρέπει απαραιτήτως να υποβληθεί σε προεγχειρητικό έλεγχο. Αυτός περιλαμβάνει αιματολογικές και ουρολογικές εξετάσεις, ακτινογραφία θώρακος, ηλεκτροκαρδιογράφημα και καρδιολογική εκτίμηση και αναισθησιολογική εκτίμηση, ενώ αναλύεται το πλήρες ιστορικό του ασθενούς καθώς και η φαρμακευτική αγωγή του. Παράλληλα, απαραίτητη είναι και η προεγχειρητική εκτίμηση από ΩΡΛ για τον έλεγχο των φωνητικών χορδών.

Πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι είναι αναγκαία η ρύθμιση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών πριν την επέμβαση σε φυσιολογικά επίπεδα ( ευθυρεοειδική κατάσταση) προς αποφυγή επιπλοκών κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, κυρίως από το καρδιαγγειακό σύστημα.

Παράλληλα, εάν ο ασθενής λαμβάνει ασπιρίνη ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, αυτά θα πρέπει να σταματήσουν τουλάχιστον 5 ημέρες πριν της επέμβαση και ενδεχομένως, σε συνεννόηση με το θεράποντα καρδιολόγο, να αντικατασταθούν από ενέσιμη ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους προς αποφυγή διεγχειρητικής αιμορραγίας.

Τέλος, συνιστάται το προηγούμενο βράδυ της επέμβασης, η κατανάλωση ελαφρού γεύματος.

Το πρωί της επέμβασης:

Ο ασθενής παραμένει νηστικός για 8-10 ώρες πριν επέμβαση, ενώ επιτρέπεται να φροντίσει της προσωπική του υγιεινή (ντους, βούρτσισμα δοντιών). Συνιστάται η λήψη της καθημερινής φαρμακευτικής αγωγής με λίγο νερό. Ακολουθεί κατάλληλη για το χειρουργείο ενδυμασία, η οποία περιλαμβάνει και αντιθρομβωτικές κάλτσες κάτω άκρων. Ακολούθως μεταφέρεται στο χειρουργείο όπου ταυτοποιούνται τα στοιχεία και μπαίνει στη χειρουργική αίθουσα.

Λίγα λόγια για την επέμβαση:

Ο ασθενής τοποθετείται σε ύπτια θέση και χορηγείται αναισθησία. Διενεργείται οριζόντια τομή στην πρόσθια τραχηλική χώρα, και διάνοιξη των υποκείμενων ιστών μέχρι την αναγνώριση του αδένα. Ο αδένας αποκολλάται με προσοχή από την τραχεία και απολινώνονται τα αγγεία του προς αποφυγή διεγχειρητικής αιμορραγίας. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην αποφυγή σημαντικών δομών του τραχήλου, όπως η καρωτίδα και η σφαγίτιδα φλέβα, τα παλίνδρομα λαρυγγικά νεύρα, οι παραθυρεοειδείς αδένες και η τραχεία, η κάκωση των οποίων μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές και αναπηρία (ειδικά στο θέμα της φώνησης) Στο τέλος της επέμβασης και αφού ελεγχθεί η αιμόσταση και η ακεραιότητα των νεύρων (συχνά νε νευροδιεγέρτη), τοποθετείται παροχέτευση κενού στην περιοχή, η οποία παραμένει περίπου για 24 ώρες και συγκλείεται το χειρουργικό τραύμα. Το δέρμα ράβεται με ενδοδερμική ραφή για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού κοσμητικού αποτελέσματος.

Επιπλοκές από την επέμβαση:

Παρά την προσπάθεια από την πλευρά του χειρουργού για την όσο το δυνατό αρτιότερη διενέργεια της επέμβασης, υπάρχει πιθανότητα να παρουσιαστούν επιπλοκές, οι οποίες περιλαβάνουν:

  1. Βράγχος φωνής
  2. Αναπνευστική δυσχέρεια και παράλυση των φωνητικών χορδών
  3. Αιμάτωμα
  4. Ορώδης συλλογή
  5. Μετεγχειρητικός υποπαραθυρεοειδισμός
  6. Διαπύηση τραύματος
  7. Χαμηλή ένταση φωνής
  8. Χηλοειδές τραύματος

 

Μετά την επέμβαση:

Μετά το πέρας του χειρουργείου, ο ασθενής μεταφέρεται στη μονάδα μεταναισθητικής φροντίδας και ακολούθως στο θάλαμο νοσηλείας. Αρχικά και για λίγες ώρες χορηγούνται υγρά και ηλεκτρολύτες ενδοφλεβίως τα οποία σταματούν από τη στιγμή που ο ασθενής μπορεί να σιτιστεί από το στόμα περίπου 4-5 ώρες μετά την επέμβαση. Παράλληλα, χορηγείται αντιβιοτική και αναλγητική αγωγή. Ο ασθενής μόλις συνέλθει από την αναισθησία, κινητοποιείται πλήρως. Ελέγχεται η αναπνευστική λειτουργία καθώς και η φωνητική λειτουργία. Ένα ήπιο βράγχος φωνής είναι αναμενόμενο τις πρώτες ημέρες και σταδιακά αποδράμει.

Τη επόμενη μέρα το πρωί λαμβάνονται αιματολογικές εξετάσεις και προγραμματίζεται το εξιτήριο του ασθενούς.

 

Τελικό αποτέλεσμα μετά από επέμβαση Ολικής Θυρεοειδεκτομής

Οδηγίες για το σπίτι:

Δεν απαιτούνται ιδιαίτερες οδηγίες μετά από μια θυρεοειδεκτομή. Σημασία έχει η παρακολούθηση του ασθενούς για τυχόν εμφάνιση συμπτωμάτων. Συνιστάται η άμεση επικοινωνία με το χειρουργό σε περίπτωση εμφάνισης:

  • Αιμορραγία ή εκροή πύου από το τραύμα
  • Παρατεταμένο βράγχος φωνής
  • Αιφνίδια αναπνευστική δυσχέρεια
  • Διόγκωση του τραύματος
  • Αιμωδίες
  • Συμπτώματα τετανίας

Μετά την επέμβαση είναι επιβεβλημένη δια βίου η αντικατάσταση των θυρεοειδικών ορμονών με χάπι, η δοσολογία του οποίου καθορίζεται από τον ενδοκρινολόγο. Η χρονική στιγμή της έναρξης της αγωγής ή της επανέναρξης της αγωγής, σε περίπτωση που ήδη λαμβάνεται αγωγή για το θυρεοειδή αδένα καθορίζεται από τη θεραπευτική ομάδα.

Σημειώνεται πως περαιτέρω θεραπεία, πχ χορήγηση ιωδίου θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης του θυρεοειδούς αδένα.

© 2013 Δρ. Κωνσταντίνος Α. Κούρτης - Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών